Onlangs verscheen het tweede artikel uit het PROMISE-project, geschreven door Milynn Koene, Theo van Tilburg, Tineke Fokkema en Nina Conkova, getiteld “Underreporting loneliness among older adults: the role of gender, health, partner status and migration background”.
In deze studie werd onderzocht of mensen verschillen in de mate waarin zij toegeven dat ze eenzaam zijn, afhankelijk van hun geslacht, gezondheid, partnerstatus en migratieachtergrond. Op basis van eerdere literatuur werd ervan uitgegaan dat mensen die minder passen bij het stereotype beeld van een eenzaam persoon, hun eenzaamheid minder snel zouden toegeven. Daarom werd verwacht dat mannen, mensen met een goede gezondheid, mensen met een partner en migranten minder vaak zouden aangeven eenzaam te zijn dan respectievelijk vrouwen, mensen met een slechte gezondheid, alleenstaanden en niet-migranten.
De resultaten, gebaseerd op gegevens van Nederlandse, Marokkaanse en Turkse ouderen tussen de 55 en 66 jaar, bevestigden deze verwachting grotendeels. Mannen, mensen met een goede gezondheid en mensen met een partner gaven minder vaak aan eenzaam te zijn wanneer hier direct naar werd gevraagd, ook wanneer zij volgens de indirecte meeting even eenzaam waren. Ook migranten gaven minder vaak toe eenzaam te zijn dan niet-migranten. Maar dit verschil was alleen zichtbaar bij migranten wanneer er sprake was van sterke eenzaamheid volgens de indirecte meeting. Migranten die volgens de indirecte meting niet of weinig eenzaam waren, gaven vaker aan zich eenzaam te voelen dan niet-migranten met een vergelijkbaar niveau van eenzaamheid. Mogelijk komt dit doordat migranten eenzaamheid vooral ervaren als het missen van een vertrouwde cultuur of taal, en minder als het missen van sociale contacten. Dit wordt ook wel culturele eenzaamheid genoemd.
De onderzoekers benadrukken daarom dat professionals en vrijwilligers zich bewust moeten zijn van deze sociale verwachtingen. Het is belangrijk om niet alleen af te gaan op wat iemand direct over eenzaamheid zegt, maar ook aandacht te hebben voor mogelijke indirecte signalen van eenzaamheid. Methodologisch gezien suggereren deze bevindingen dat onderzoekers voorzichtig moeten zijn met het gebruik van directe metingen van eenzaamheid, omdat deze niet altijd een volledig beeld geven van de mate waarin iemand zich eenzaam voelt.
Het volledige artikel is beschikbaar via deze link: https://link.springer.com/article/10.1007/s10433-026-00941-w#article-info
